
สรุปมาตรฐานและการเลือกโคมไฟสำหรับ Open Area / Bulk Storage
ในการบริหารจัดการคลังสินค้า "ระบบไฟฟ้าแสงสว่าง" คือหัวใจสำคัญของความปลอดภัย บทความนี้สรุปมาตรฐานตามกฎหมายไทยและหลักวิศวกรรมในการเลือก โคมไฟเพดานสูง สำหรับ พื้นที่โล่ง เพื่อแก้ปัญหาเงามืดและความปลอดภัยในการทำงาน
หัวข้อในบทความนี้:
1. นิยามและลักษณะของพื้นที่ (Area Definition)
คลังสินค้าแบบเปิดโล่ง (Open Area / Bulk Storage) คือพื้นที่จัดเก็บสินค้าที่ไม่มีการติดตั้งชั้นวางสินค้า (Racking System) ถาวร สินค้ามักถูกวางซ้อนกันบนพาเลท (Block Stacking) หรือวางกองบนพื้นโดยตรง
- ลักษณะเด่น: มีความยืดหยุ่นสูงในการจัดวาง รถโฟล์คลิฟท์และพนักงานเดินเท้ามีการสัญจรได้รอบทิศทาง (Omni-directional movement) ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในช่องทางเดินแคบๆ
- ความท้าทาย: ความเสี่ยงหลักคือ "เงามืด" ที่เกิดจากการวางกองสินค้าซ้อนกันสูง และอุบัติเหตุจากการชนกันในจุดตัดทางเดิน
2. มาตรฐานตามกฎหมายไทย (Legal Requirements)
การออกแบบแสงสว่างต้องอ้างอิง ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง พ.ศ.2561 ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในปัจจุบัน โดยกำหนดค่าความสว่างไว้ดังนี้
- ✅ ค่าความสว่างเฉลี่ย (Average Illuminance): ต้องไม่น้อยกว่า 200 Lux สำหรับคลังสินค้าและโกดังเก็บของ
- ✅ จุดที่ความเข้มแสงสว่างต่ำสุด: ในทางปฏิบัติวิศวกรมักออกแบบให้จุดต่ำสุดไม่น้อยกว่า 100 Lux เพื่อป้องกันอุบัติเหตุในจุดสัญจรและพื้นที่รอบข้างจุดทำงาน
3. หลักวิศวกรรมและการเลือกโคมไฟ (Engineering Selection)
สำหรับพื้นที่เปิดโล่ง การเลือก "ชนิดของโคม" และ "องศาของแสง" มีความสำคัญมากกว่าความสว่างเพียงอย่างเดียว
ชนิดโคมไฟที่แนะนำ: UFO High Bay LED
เหตุผล: โคม UFO High Bay LED (ทรงกลม) มีการกระจายแสงแบบ สมมาตร (Symmetric Distribution) หรือแสงออกเท่ากันรอบตัว 360 องศา ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะการใช้งานของ พื้นที่เปิดโล่ง ที่ต้องการความสว่างปูพรมทั่วทั้งพื้นที่
เทคนิคการออกแบบ (Lighting Design Tip)
- มุมกระจายแสง (Beam Angle): แนะนำให้ใช้เลนส์มุมกว้าง 90° ถึง 120° สำหรับความสูง 6-12 เมตร
- การซ้อนทับของแสง (Overlap): การใช้มุมกว้างช่วยให้แสงจากโคมแต่ละดวง "ซ้อนทับกัน" ซึ่งเป็นเทคนิคสำคัญในการ "ลบเงา" (Shadow Reduction) เมื่อสินค้าถูกวางซ้อนกันสูงๆ
- ค่าความสม่ำเสมอ (Uniformity): ควรออกแบบให้มีค่า > 0.6 เพื่อลดความล้าของดวงตาพนักงานขับรถโฟล์คลิฟท์
4. มาตรฐานผลิตภัณฑ์ที่ต้องระบุและเช็คลิสต์
สินค้า โคมไฟเพดานสูง แบบ LED ที่นำมาใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมในประเทศไทย ต้องผ่านการรับรองมาตรฐานบังคับเพื่อความปลอดภัย
- มอก. 1955-2551: ขีดจำกัดสัญญาณรบกวนวิทยุ (สำคัญมาก เพื่อไม่ให้กวนเครื่องสแกนบาร์โค้ดไร้สาย)
- มอก. 2780-2562: ความปลอดภัยของหลอด LED (ป้องกันไฟรั่ว/ลัดวงจร)
สรุปเช็คลิสต์สำหรับการเลือกซื้อ
- ความสว่าง: ออกแบบให้ได้ค่าเฉลี่ย ≥ 200 Lux
- ประเภทโคม: UFO High Bay LED (ทรงกลม)
- มุมแสง: 90-120 องศา (Wide Beam)
- มาตรฐาน: มี มอก. 1955-2551 และ มอก. 2780-2562
- ความทนทาน: กันน้ำกันฝุ่น IP65 ขึ้นไป และมีระบบกันไฟกระชาก (Surge Protection) 4kV-10kV
5. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ทำไมไม่ควรใช้โคมไฟแบบยาว (Linear) ในพื้นที่เปิดโล่ง?
A: โคมไฟแบบยาวเหมาะกับทางเดินแคบๆ หากนำมาใช้ในพื้นที่เปิดโล่งอาจทำให้การกระจายแสงไม่ทั่วถึงเท่าโคมทรงกลม (UFO) ที่กระจายแสงรอบทิศทาง 360 องศา
Q: หากเพดานสูง 10 เมตร ควรใช้โคมไฟกี่วัตต์?
A: สำหรับความสูง 6-12 เมตร โดยทั่วไปแนะนำโคม High Bay LED ที่มีกำลังวัตต์เหมาะสม (เช่น 150W-200W) และใช้มุมกระจายแสง 90 หรือ 120 องศา เพื่อให้แสงซ้อนทับกันสม่ำเสมอ
6. โคมไฟแนะนำสำหรับพื้นที่เปิดโล่ง (Recommended)
E12 Series (Super Efficiency)
ที่สุดของความประหยัดไฟ 210 lm/W ปรับวัตต์ได้ 3 ระดับ เหมาะสำหรับโรงงานที่ต้องการความคุ้มค่าสูงสุด
ดูรายละเอียดสินค้า >
E14 Series (High Power)
กำลังวัตต์สูงถึง 240W ปรับ CCT และวัตต์ได้ 3 ระดับ เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมสมบุกสมบัน
ดูรายละเอียดสินค้า >ต้องการที่ปรึกษาออกแบบแสงสว่างโรงงาน?
ส่งแบบแปลนคลังสินค้าของคุณให้เราช่วยคำนวณแสงด้วยโปรแกรม 3D ฟรี เพื่อให้ได้ค่าความสว่างที่ถูกต้องตามกฎหมายและปลอดภัย
ทัก LINE เพื่อขอราคา / เทียบสเปค / ขอเอกสาร
English