English 
เจาะลึกมาตรฐานวิศวกรรม: แสงสว่างสำหรับคลังสินค้าห้องเย็น (Cold Storage)
ห้องเย็นคือสภาพแวดล้อมที่โหดร้ายที่สุดสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า ความท้าทายไม่ใช่แค่ความเย็น แต่คือ "ความชื้น" และ "อุณหภูมิติดลบ" บทความนี้จะพาไปดูวิธีเลือก โคมไฟห้องเย็น ให้ทนทาน ปลอดภัยตามมาตรฐาน Food Safety และไม่พังง่ายจากอาการน็อคความเย็น
หัวข้อในบทความนี้:
1. ความท้าทายในห้องเย็น: ทำไมโคมทั่วไปถึงพังเร็ว?
คลังสินค้าห้องเย็นมีระดับอุณหภูมิตั้งแต่ 0°C ถึง -40°C (Blast Freezer) ซึ่งสร้างปัญหาวิศวกรรม 3 ประการที่โคมไฟโรงงานทั่วไปรับมือไม่ได้:
- ปรากฏการณ์ Vacuum Effect (สุญญากาศดูดความชื้น): เมื่อโคมไฟทำงานจะร้อนขึ้นและอากาศขยายตัว แต่เมื่อดับไฟในห้องเย็น อากาศจะหดตัวอย่างรวดเร็ว เกิดแรงดูดสุญญากาศดึงความชื้นภายนอกผ่านซีลยางเข้าไปในโคม กลายเป็นน้ำแข็งทำลายวงจร
- ปัญหา Cold Start: น้ำยาอิเล็กโทรไลต์ใน Driver ทั่วไปจะแข็งตัวหรือหนืดขึ้นเมื่อเจออากาศเย็นจัด ทำให้ไฟกระพริบหรือเปิดไม่ติด
- วัสดุกรอบแตก (Embrittlement): พลาสติกทั่วไปและสายไฟ PVC จะสูญเสียความยืดหยุ่นและเปราะแตกง่ายเมื่ออุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง
2. กฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัย (HACCP/GMP)
การออกแบบแสงสว่างห้องเย็นต้องคำนึงถึงทั้ง "ความสว่าง" และ "ความปลอดภัยทางอาหาร" ควบคู่กัน:
- ✅ ค่าความสว่าง (Lux): กฎหมายไทยกำหนดขั้นต่ำ 100 Lux สำหรับห้องเก็บของ แต่มาตรฐานสากล (EN 12464-1) แนะนำ 200 Lux เพื่อความแม่นยำในการอ่านฉลาก
- ✅ นโยบายห้ามใช้แก้ว (No Glass Policy): ตามมาตรฐาน HACCP/GMP/BRC โคมไฟต้องทำจากวัสดุ Polycarbonate ที่ทนแรงกระแทกและไม่แตกกระจายลงสู่อาหาร
- ✅ การออกแบบที่ถูกสุขลักษณะ (Hygienic Design): ผิวโคมต้องเรียบเนียน ลดจุดสะสมฝุ่นและเชื้อโรค (คล้าย โคมไฟคลีนรูม) เพื่อให้ง่ายต่อการทำความสะอาด
3. หลักวิศวกรรมการเลือกโคมไฟ (Specification Guide)
เพื่อให้ระบบแสงสว่าง ทนความชื้น และใช้งานได้ยาวนานใน อุณหภูมิติดลบ ต้องพิจารณาสเปกดังนี้:
1. ระดับการป้องกัน (IP Rating) และวาล์วระบาย
ต้องใช้โคมระดับ กันน้ำ (IP66) ขึ้นไป เพื่อป้องกันน้ำจากการฉีดล้างและไอความชื้น ที่สำคัญต้องมี Breather Valve (วาล์วหายใจ) เพื่อปรับสมดุลความดัน ป้องกันการเกิด Vacuum Effect
2. Driver และวัสดุศาสตร์
- Driver: ต้องระบุสเปก "Cold Start" ที่รองรับอุณหภูมิได้ต่ำกว่าจุดใช้งานจริง 10-15 องศา (เช่น ห้อง -25°C ควรใช้ Driver ที่รับได้ -40°C)
- Gasket (ซีลยาง): ต้องใช้ Silicone Rubber เท่านั้น เพราะยาง EPDM ทั่วไปจะแข็งและกรอบเมื่อเย็นจัด ทำให้ซีลรั่ว
- สายไฟ: หลีกเลี่ยงสาย PVC ให้ใช้สายไฟหุ้มฉนวน ยางสังเคราะห์ หรือ ซิลิโคน (มาตรฐาน IEC 60245) ที่ยังคงความยืดหยุ่นในที่เย็น
4. ระบบไฟฉุกเฉินในที่เย็นจัด (Critical Safety)
ทางออกทางวิศวกรรม (Best Practice):
- Remote Battery Box: แยกชุดแบตเตอรี่และวงจรควบคุมไปติดตั้ง นอกห้องเย็น (อุณหภูมิปกติ) แล้วเดินสายไฟ DC เข้ามาจ่ายให้เฉพาะหัวโคมไฟ (Remote Head) ภายในห้องเย็น วิธีนี้ปลอดภัยและดูแลรักษาง่ายที่สุด
5. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ทำไมโคมกันน้ำ IP65 ทั่วไปถึงน้ำเข้าได้เมื่ออยู่ในห้องเย็น?
A: เพราะโคมทั่วไปไม่มี Breather Valve เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน ความดันภายในลดลงจะเกิดแรงดูด (Vacuum) ดึงความชื้นผ่านซีลยางที่แข็งตัวเข้าไปข้างใน จึงต้องใช้โคมเกรดห้องเย็นที่มี IP66 และวาล์วปรับความดันเท่านั้น
Q: ควรใช้แสงสีอะไรในห้องเย็น (CCT)?
A: แนะนำแสง 4000K - 5000K (Natural/Cool White) เพราะให้ความสบายตา ลดแสงสะท้อน (Glare) จากเกล็ดน้ำแข็ง และทะลุผ่านหมอกได้ดีกว่าแสงขาวจัด (6500K)
Q: ใช้โคมไฟคลีนรูมในห้องเย็นได้ไหม?
A: ได้และดีมากสำหรับห้องเย็นเก็บอาหาร เพราะโคมไฟคลีนรูมมีการออกแบบที่ลดการสะสมฝุ่น (Hygienic Design) และได้มาตรฐาน Food Grade ตรงตามข้อกำหนด HACCP
6. โคมไฟแนะนำสำหรับห้องเย็น
LED High bay E15 Series
ออกแบบเฉพาะสำหรับ อุณหภูมิติดลบ (-40°C) พร้อม Breather Valve และซีล Silicone ป้องกันความชื้น 100%
ดูรายละเอียดสินค้า >.jpg)
Clean Room MASTERPRO-C1 Series
โคมไฟคลีนรูม ผิวเรียบ ทำความสะอาดง่าย วัสดุ Polycarbonate ไม่แตกกระจาย มาตรฐาน Food Safety
ดูรายละเอียดสินค้า >ต้องการคำนวณแสงสว่างห้องเย็น?
ห้องเย็นมีความเสี่ยงสูง อย่าเสี่ยงกับโคมไฟผิดประเภท ส่งแบบแปลนให้วิศวกรของเราช่วยเลือกสเปคที่ถูกต้องและปลอดภัยฟรี
ทัก LINE เพื่อขอราคา / เทียบสเปค / ขอเอกสาร