English 
เจาะลึกมาตรฐานแสงสว่าง: โซนตรวจสอบคุณภาพ (QC Inspection)
กระบวนการ QC (Quality Control) คือปราการด่านสุดท้ายก่อนส่งมอบสินค้า บทความนี้จะพาไปดูความลับของ ค่า CRI 90 และเทคนิคการจัดแสงเพื่อค้นหาตำหนิ (Defect Inspection) ที่ช่วยลดของเสียและความผิดพลาดให้เป็นศูนย์
หัวข้อในบทความนี้:
1. ค่า CRI คืออะไร? ทำไมงานตรวจสอบสีต้องใช้ CRI > 90
ค่า CRI (Color Rendering Index) คือ ดัชนีชี้วัดความถูกต้องของสีวัตถุเมื่อถูกแสงไฟส่องเทียบกับแสงอาทิตย์ (ค่าเต็ม 100) สำหรับโคมไฟทั่วไปจะมีค่า CRI ประมาณ 70-80 ซึ่งเพียงพอสำหรับการมองเห็นปกติ แต่ไม่เพียงพอสำหรับงาน ตรวจสอบสี (Color Inspection)
- ✅ CRI > 80: มาตรฐานขั้นต่ำสำหรับโรงงานทั่วไป
- ✅ CRI > 90 (High CRI): จำเป็นสำหรับงาน QC ที่ต้องการ ความแม่นยำสูง เช่น สิ่งพิมพ์, พ่นสีรถยนต์, อาหาร และสิ่งทอ
- ✅ ค่า R9 (สีแดง): ต้องพิจารณาพิเศษ เพราะ LED ทั่วไปมักแสดงสีแดงเพี้ยน แต่ High CRI จะให้ค่า R9 สูง ทำให้สีสดสมจริง
2. มาตรฐานค่าความสว่าง (Lux) สำหรับงานละเอียด
ความเข้มแสงส่งผลโดยตรงต่อการมองเห็นตำหนิขนาดเล็ก อ้างอิงมาตรฐานที่สำคัญดังนี้:
- กฎหมายแรงงานไทย (2561): กำหนดให้งานละเอียดเล็กมากต้องมีค่าความสว่างไม่น้อยกว่า 600 Lux
- มาตรฐานสากล EN 12464-1: แนะนำที่ระดับ 750 - 1,000 Lux สำหรับงานตรวจสอบทางเทคนิคและการจับคู่สี (Color Matching)
- งานอิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็ก: อาจต้องการสูงถึง 1,500 Lux พร้อมโคมไฟขยาย
3. เทคนิค Defect Inspection ค้นหาตำหนิผิววัสดุ
การส่องสว่างแบบทั่วไป (General Lighting) อาจทำให้มองไม่เห็นรอยขีดข่วนหรือความไม่เรียบเนียน เทคนิคที่ใช้คือ:
- Directional Lighting (แสงทางทิศทาง): การส่องไฟจากด้านข้างในมุมต่ำ ช่วยให้เกิดเงาที่รอยขีดข่วนหรือฝุ่น ทำให้มองเห็นตำหนิได้ชัดเจนขึ้น (Surface Topology Inspection)
- Magnifying Lamps (โคมไฟแว่นขยาย): จำเป็นมากสำหรับการตรวจแผงวงจร (PCB) หรือชิ้นส่วนขนาดเล็ก เพื่อลดความล้าของดวงตา
4. การเลือกอุณหภูมิสี (CCT) เพื่อความแม่นยำ
สำหรับงาน QC แนะนำแสงสีขาวธรรมชาติ (Neutral White 4000K - 5000K) เพราะมีความสมดุลใกล้เคียงแสงอาทิตย์ที่สุด ช่วยให้ตัดสินใจเรื่องสีได้ถูกต้องและทำให้พนักงานตื่นตัว (Alertness) หากใช้แสงเหลือง (Warm White) หรือขาวจัด (Daylight) เกินไป อาจทำให้สีเพี้ยนได้
5. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ใช้หลอดไฟบ้านทั่วไปมาทำไฟ QC ได้ไหม?
A: ไม่ได้ เพราะหลอดทั่วไปมักมี CRI ต่ำ (70-80) และค่า Lux ไม่ถึงเกณฑ์ ทำให้ตรวจสอบงานผิดพลาดและเกิดของเสียหลุดรอด
Q: แสงแยงตา (Glare) มีผลต่องาน QC อย่างไร?
A: แสงแยงตาทำให้รูม่านตาหดตัวและเกิดอาการตาล้า (Eye Strain) มองเห็นรายละเอียดลดลง ควรเลือกโคมที่มีค่า UGR < 19 หรือมีฝาครอบลดแสงสะท้อน
ต้องการออกแบบห้อง QC ให้ผ่านมาตรฐาน?
ปรึกษาวิศวกรเพื่อคำนวณค่า Lux และเลือกโคมไฟ CRI สูงที่เหมาะสมกับชิ้นงานของคุณ
(ใบเสนอราคา • ออกแบบแสงสว่าง • สาธิตสินค้า)
