English 
เจาะลึกมาตรฐานแสงสว่าง: คลังสินค้าอัตโนมัติ (AS/RS & Dark Warehouse)
คลังสินค้าแบบ AS/RS (Automated Storage and Retrieval Systems) คือความท้าทายสูงสุดของงานระบบไฟ เพราะผู้ใช้งานหลักคือ "เครื่องจักร" บทความนี้จะพาไปดูวิธี ออกแบบแสงสว่างคลังสินค้า AS/RS ให้ประหยัดไฟสูงสุดด้วยแนวคิด Dark Warehouse และเทคนิคแก้ปัญหาการเปลี่ยนหลอดไฟในที่สูง (Maintenance Free)
หัวข้อในบทความนี้:
1. แนวคิด Dark Warehouse และโคมไฟสำหรับคลังสินค้า Robot
ในคลังสินค้า AS/RS เครื่องจักรอย่าง Stacker Cranes หรือ AGVs สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องพึ่งพาแสงสว่าง (Lights-out Operation) ซึ่งเป็นจุดเด่นในการประหยัดพลังงาน แต่ระบบแสงสว่างยังคงเป็น "ระบบความปลอดภัยขั้นวิกฤต" ที่ต้องทำงานทันทีเมื่อมีมนุษย์เข้าไปซ่อมบำรุงหรือแก้ไขเหตุขัดข้อง
2. ออกแบบแสงสว่างคลังสินค้า AS/RS ต้องใช้กี่ Lux?
การออกแบบต้องใช้ "มาตรฐานแบบผสมผสาน" ระหว่างกฎหมายไทย (ความปลอดภัย) และมาตรฐานยุโรป (ความประหยัด):
- ✅ โหมดปกติ (Unmanned): มาตรฐาน EN 12464-1 อนุญาตให้หรี่ไฟลงเหลือ 20 Lux หรือปิดสนิท เพื่อให้กล้อง CCTV จับภาพได้เท่านั้น
- ✅ โหมดซ่อมบำรุง (Maintenance): เมื่อมีคนเข้าพื้นที่ ระบบต้องปรับความสว่างขึ้นมาที่ 150-200 Lux ทันทีตามกฎหมายความปลอดภัย
- ✅ จุดควบคุม (Control Station): ต้องการความสว่าง 300-500 Lux สำหรับงานหน้าจอคอมพิวเตอร์และเอกสาร
3. แก้ปัญหาเปลี่ยนหลอดไฟในคลังสินค้าสูง 20 เมตร
Pain Point หลักของ AS/RS คือความสูงของชั้นวาง (High Rack) และเครื่องจักรที่กีดขวาง ทำให้การนำรถกระเช้าเข้าไปเปลี่ยนหลอดไฟทำได้ยากและมีค่าใช้จ่ายมหาศาล
กลยุทธ์ Maintenance Free:
- อายุการใช้งานยาวนาน: ต้องเลือกโคม LED ที่มีค่า L70 > 50,000 ชั่วโมงขึ้นไป
- เลนส์เฉพาะทาง: ใช้เลนส์ Asymmetric หรือ Narrow Beam เพื่อบีบแสงจากที่สูงลงสู่พื้นและหน้าชั้นวาง (Vertical Illuminance) ให้ช่างมองเห็นรางวิ่งและเซนเซอร์ได้ชัดเจน
4. วิธีประหยัดไฟด้วย IoT Lighting และ Wireless Control System
การใช้สวิตช์เปิด-ปิดด้วยมือไม่ตอบโจทย์คลังสินค้าอัจฉริยะ ควรใช้เทคโนโลยี Smart Lighting ที่รองรับโปรโตคอลการสื่อสาร (เช่น Zigbee / DALI Protocol) ร่วมกับเซนเซอร์:
- Motion Sensor High Bay: แนะนำให้ใช้เซนเซอร์แบบ Microwave หรือ Dual-Tech แทน PIR ทั่วไป เพราะสามารถตรวจจับการเคลื่อนไหวของช่างเทคนิคได้แม่นยำกว่าในพื้นที่ที่มีสิ่งกีดขวางและอุณหภูมิแปรปรวน
- Access Control Linkage: เชื่อมต่อระบบไฟเข้ากับ "ประตูทางเข้า" เมื่อมีการเปิดประตูเพื่อซ่อมบำรุง ไฟในโซนนั้นจะติดขึ้นอัตโนมัติ (Automation) 100% ทันที
5. ไฟฉุกเฉินในพื้นที่ซับซ้อน
ตามมาตรฐาน วสท. ทางหนีภัยต้องมีความสว่างไม่น้อยกว่า 0.5 Lux (หรือ 1 Lux ตามมาตรฐานใหม่) และจุดติดตั้งตู้ควบคุมต้องมีแสงสว่าง 15 Lux เพื่อให้เจ้าหน้าที่จัดการเหตุฉุกเฉินได้ทันท่วงที
6. แนะนำสินค้าและโซลูชัน (Smart Warehouse)
High Bay LED E12 Series
รองรับระบบควบคุมอัจฉริยะ (IoT) ติดตั้งง่าย เหมาะสำหรับพื้นที่ทำงานอัตโนมัติ
ดูรายละเอียดสินค้า >
Linear High Bay LHB-2 (Asymmetric)
เลนส์บีบแสงลงพื้นและหน้าชั้นวาง (Vertical Lux) ประสิทธิภาพสูง ใช้งานร่วมกับ Rack ได้ดี
ดูรายละเอียดสินค้า >รับติดตั้งระบบไฟ Smart Warehouse?
ปรึกษาวิศวกรเพื่อออกแบบโซลูชันไฟโกดังประหยัดพลังงาน ROI ต่ำกว่า 2 ปี ด้วยระบบ Wireless Control System
(ใบเสนอราคา • คำนวณจุดคุ้มทุน • แบบจำลองแสง)
