อัพเดทล่าสุด: สิงหาคม 2569 · เขียนโดยทีมวิศวกร SacredLight ผู้เชี่ยวชาญด้านโคมไฟอุตสาหกรรมมากกว่า 15 ปี
Ex d และ Ex e ต่างกันที่หลักการป้องกันการจุดระเบิด ไม่ได้ต่างกันว่าแบบใดกันระเบิดได้ดีกว่า Ex d ควบคุมผลของการจุดระเบิดที่อาจเกิดภายในเปลือกหุ้ม ส่วน Ex e เพิ่มมาตรการเพื่อลดโอกาสเกิดอาร์ก ประกายไฟ หรืออุณหภูมิที่เป็นอันตราย การเลือกโคมไฟกันระเบิดจึงต้องอ่านเครื่องหมายทั้งชุดและตรวจใบรับรองให้ตรงกับพื้นที่ติดตั้ง
คำตอบสั้น: หากเป็น Zone 1 ทั้ง Ex db ที่มี EPL Gb และ Ex eb ที่มี EPL Gb อาจเหมาะกับพื้นที่ได้ แต่ต้องตรวจ Gas Group, Temperature Class, อุณหภูมิแวดล้อม วิธีเดินสาย และเงื่อนไขในใบรับรองร่วมด้วย ห้ามเลือกจากตัวอักษร d หรือ e เพียงอย่างเดียว
Ex d หรือ Flameproof Enclosure เป็นการป้องกันด้วยเปลือกหุ้มที่รับแรงดันจากการระเบิดภายในตามเงื่อนไขการทดสอบ และป้องกันไม่ให้เปลวไฟแพร่ไปจุดระเบิดบรรยากาศภายนอก แนวคิดนี้เหมาะกับส่วนประกอบที่อาจก่อประกายไฟ อาร์ก หรือความร้อนระหว่างการทำงาน
ส่วนสำคัญคือ Flamepath หรือรอยต่อทางผ่านเปลวไฟ รอยต่อนี้มีรูปทรง ระยะ และช่องว่างตามแบบที่รับรอง เพื่อทำให้ก๊าซร้อนที่ผ่านออกมาเย็นลงจนไม่สามารถจุดระเบิดบรรยากาศภายนอกได้ ข้อกำหนดหลักของการป้องกันชนิดนี้อยู่ใน IEC 60079-1
หลักการป้องกัน
ควบคุมการระเบิดไว้ภายใน
เปลือกหุ้มและ Flamepath ป้องกันไม่ให้เปลวไฟลามไปจุดระเบิดก๊าซภายนอก
จุดที่ต้องรักษาสภาพ
Flamepath ฝาครอบ เกลียว และสลักเกลียว
ห้ามเจาะ ดัดแปลง ขัดแต่ง หรือซ่อมส่วนสำคัญโดยไม่มีวิธีการที่ได้รับอนุมัติ
ข้อควรระวัง: โครงสร้างที่แข็งแรงหรือมีน้ำหนักมากอาจพบได้ในโคม Ex d หลายรุ่น แต่ไม่ใช่นิยามของ Ex d วัสดุและน้ำหนักต้องพิจารณาจากแบบและใบรับรองของผลิตภัณฑ์แต่ละรุ่น
Ex e หรือ Increased Safety เป็นการเพิ่มมาตรการเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาร์ก ประกายไฟ จุดต่อหลวม หรืออุณหภูมิสูงเกินค่าที่กำหนด ทั้งในสภาวะทำงานปกติและสภาวะผิดปกติที่มาตรฐานครอบคลุม
การออกแบบอาจใช้ระยะห่างในอากาศและระยะคืบผิวฉนวนที่เหมาะสม ขั้วต่อที่มั่นคง การควบคุมอุณหภูมิ อุปกรณ์ป้องกัน และส่วนประกอบที่ผ่านการประเมิน ข้อกำหนดของ Ex e อยู่ใน IEC 60079-7 ฉบับรวม
Ex eb
EPL Gb
สำหรับงานอุตสาหกรรมเหนือพื้นดิน ใช้ได้กับ Zone 1 และ Zone 2 เมื่อเครื่องหมายและใบรับรองตรงกับพื้นที่
Ex ec
EPL Gc
ใช้สำหรับ Zone 2 ไม่ควรเรียกรวมว่า Ex e แล้วสรุปว่าใช้ได้ทุก Zone
ประเด็นสำคัญ: ข้อความว่า Ex e เหมาะกับ Zone 2 เป็นหลักไม่ถูกต้องเสมอไป เพราะ Ex eb ถูกกำหนดให้มี EPL Gb ซึ่งใช้กับ Zone 1 ได้โดยตรง ส่วน Ex ec มี EPL Gc สำหรับ Zone 2
| หัวข้อ | Ex d | Ex e |
|---|---|---|
| หลักการ | ควบคุมการระเบิดภายในและป้องกันเปลวไฟลามออกภายนอก | เพิ่มมาตรการเพื่อไม่ให้เกิดอาร์ก ประกายไฟ หรืออุณหภูมิอันตราย |
| มาตรฐานหลัก | IEC 60079-1 | IEC 60079-7 |
| ระดับที่พบทั่วไป | Ex db: EPL Gb | Ex eb: EPL Gb Ex ec: EPL Gc |
| พื้นที่ใช้งาน | Ex db ใช้ได้กับ Zone 1 และ Zone 2 | Ex eb ใช้ได้กับ Zone 1 และ Zone 2 Ex ec ใช้กับ Zone 2 |
| จุดตรวจสอบ | Flamepath ฝาครอบ เกลียว สลักเกลียว และ Cable Gland | ขั้วต่อ ระยะฉนวน อุณหภูมิ ซีล และความสมบูรณ์ของตัวเรือน |
| วัสดุ น้ำหนัก และต้นทุน | ขึ้นอยู่กับแบบ ผลิตภัณฑ์ และการบำรุงรักษา | ขึ้นอยู่กับแบบและผลิตภัณฑ์ ไม่ได้มีต้นทุนต่ำกว่าเสมอไป |
ตารางนี้ใช้สรุปหลักการทั่วไป การเลือกใช้งานจริงต้องยึดเครื่องหมาย ใบรับรอง คู่มือผู้ผลิต และผลการจำแนกพื้นที่
เครื่องหมาย Ex db eb IIC T4 Gb แสดงว่าอุปกรณ์ใช้วิธีป้องกันมากกว่าหนึ่งแบบ การอ่านต้องแยกทีละส่วนดังนี้
db
ส่วนที่ป้องกันด้วยเปลือกหุ้มทนการระเบิด
eb
ส่วนที่ใช้การป้องกันแบบเพิ่มความปลอดภัย
IIC
กลุ่มก๊าซตามที่ระบุในใบรับรอง
T4
อุณหภูมิพื้นผิวสูงสุด 135°C ตามเงื่อนไขรับรอง
Gb
EPL สำหรับ Zone 1 และ Zone 2
อย่าอ่านเฉพาะคำว่า db หรือ eb: ตัวอย่างนี้ใช้สอนวิธีอ่านเครื่องหมายเท่านั้น ไม่ใช่ข้อกำหนดที่ใช้ได้กับทุกพื้นที่ ต้องอ่านเครื่องหมายทั้งหมดบนป้ายชื่อและตรวจว่ารุ่นสินค้าในใบรับรองตรงกับสินค้าที่ได้รับจริง
แนวทางการออกแบบ เลือก ติดตั้ง และตรวจรับระบบ Ex อ้างอิง IEC 60079-14:2024 ก่อนขอราคาโคมควรเตรียมข้อมูลต่อไปนี้ให้ครบ
การตรวจ IECEx: ค้นหาใบรับรองในระบบออนไลน์ของ IECEx Certified Equipment Scheme เพราะ IECEx ระบุว่าผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปรากฏในระบบ OCS ไม่ถือเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรอง IECEx
ส่ง Zone, ชนิดสารอันตราย, อุณหภูมิแวดล้อม และแบบพื้นที่ให้ทีมวิศวกร SacredLight ช่วยตรวจสเปคเบื้องต้นก่อนเลือกโคม
ปรึกษาทีมวิศวกรฟรีทาง LINEสรุปจากตัวอักษร d หรือ e เพียงอย่างเดียวไม่ได้ ทั้งสองแบบใช้หลักการป้องกันต่างกัน ความเหมาะสมขึ้นอยู่กับ Zone, EPL, Gas Group หรือ Dust Group, Temperature Class, อุณหภูมิแวดล้อม และเงื่อนไขในใบรับรอง
สำหรับงานอุตสาหกรรมเหนือพื้นดิน Ex eb สัมพันธ์กับ EPL Gb และใช้ได้ใน Zone 1 รวมถึง Zone 2 ส่วน Ex ec สัมพันธ์กับ EPL Gc และใช้สำหรับ Zone 2 ต้องตรวจเครื่องหมายเต็มและใบรับรองทุกครั้ง
ค่า IP66 เพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันว่าใช้ในพื้นที่เสี่ยงระเบิดได้ IP Rating ระบุการป้องกันฝุ่นและน้ำ ต้องมีเครื่องหมาย Ex และใบรับรองที่ตรงกับ Zone และชนิดบรรยากาศอันตรายด้วย
EPL Gb โดยทั่วไปใช้ใน Zone 1 และ Zone 2 แต่ยังต้องตรวจชนิดก๊าซ ช่วงอุณหภูมิแวดล้อม Temperature Class วิธีติดตั้ง และเงื่อนไขเฉพาะในใบรับรองของรุ่นนั้น
ไม่ควรสรุปจากเครื่องหมายสำหรับก๊าซ ต้องตรวจเครื่องหมายฝุ่นแยก เช่น Ex t, กลุ่มฝุ่น IIIA/IIIB/IIIC, EPL Da/Db/Dc และค่าอุณหภูมิพื้นผิวสูงสุดให้ตรงกับ Zone 20/21/22
สินค้า รวมโคมไฟกันระเบิด LED สำหรับ Zone 1, Zone 2, Zone 21 และ Zone 22
บทความ มาตรฐาน ATEX และ IECEx คืออะไร? คู่มืออ่าน Zone และเครื่องหมาย
ตัวอย่างสินค้า โคมไฟกันระเบิด GYD930 Series ตัวอย่างเครื่องหมาย Ex db eb IIC
เขียนโดยทีมวิศวกร SacredLight · อ้างอิง: IEC 60079-1, IEC 60079-7, IEC 60079-14:2024, IEC 60529, IEC 60079-31:2022 และ IECEx Certified Equipment Scheme · อัพเดทล่าสุด: สิงหาคม 2569
บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช้แทนเอกสารจำแนกพื้นที่ แบบวิศวกรรม ใบรับรองผลิตภัณฑ์ หรือการอนุมัติโดยผู้มีความสามารถด้านระบบไฟฟ้าในพื้นที่อันตราย
26 สิงหาคม 2569
ผู้ชม 6 ครั้ง
English